Featured News

Featured Publication

Featured Project

The UPSTREAM project examines the rationale and impact of the mainstreaming of integration governance.

Read More ...

 
 

Article in Dutch newspaper De Volkskrant, 9-9-2015 (In Dutch)

De toename van het aantal asielverzoeken in Nederland komt op een moment dat het integratiebeleid grotendeels is ontmanteld. De discussie van de laatste maanden gaat vooral over grensbewaking en over migratiebeleid, maar veel minder over het integratieproces dat volgt nadat de asielzoekers eenmaal te horen hebben gekregen dat ze hier mogen blijven.

Als daarin nu niet goed geïnvesteerd wordt, schuiven we de rekening voor ons uit. Dat is niet goed voor de Nederlandse samenleving en niet goed voor de betrokken vluchtelingen zelf.

Er zullen asielverzoeken afgewezen worden en er zullen asielzoekers terugkeren. Maar men moet ook realistisch zijn en er rekening mee houden dat velen van hen zullen blijven. Echter, veel minder dan voorheen ziet de overheid het tegenwoordig als haar taak migranten de helpende hand te reiken. De overheersende gedachte is nu dat zij zelf verantwoordelijk zijn voor hun integratie. Door het toegenomen belang van de zogeheten tweede generatie migranten, hier geboren en getogen, is integratie onderdeel geworden van algemeen beleid, onder meer op terreinen als onderwijs, sociale zaken en huisvesting. Het is echter zeer de vraag of dergelijk algemeen beleid ook de nieuwe eerste generatie vluchtelingen kan bereiken.

Om de integratie van de nieuwe vluchtelingen te bevorderen lijkt allereerst een herijking van het inburgeringsbeleid geboden. Inburgeraars moeten momenteel zelf inburgeringscursussen betalen (doorgaans met een lening) en ook zelf cursussen uit te zoeken. Deze gedachtegang  is sterk geïnspireerd door de komst van gezinsmigranten, die per definitie reeds verbonden zijn met iemand in de Nederlandse samenleving die hen kan helpen met financiering en het vinden van de juiste cursussen. Een nieuwe investering in het inburgeringsbeleid met het oog op de toenemende aantallen vluchtelingen lijkt geboden om zo te voorkomen dat deze categorie tussen wal en schip raakt.

Daarnaast moet ingezet worden op een verdere versterking van de capaciteit om asielprocedures niet langer te laten duren dan strikt noodzakelijk. Langdurige onzekerheid is niet bevorderlijk voor de integratie. Zorg voorts dat de vluchteling zo snel mogelijk in aanraking komt met de Nederlandse taal en cultuur, liefst al in het asielzoekerscentrum. Integratie is een langdurig proces en kan het best zo spoedig mogelijk worden aangevangen. Ook een verruiming van de mogelijkheden voor gezinshereniging kan het integratieproces versnellen.

Contact met de samenleving wordt niet bevorderd door het vestigen van asielzoekerscentra op afgelegen locaties. Juist door deze centra in woonplaatsen en in steden te plaatsen, worden de mogelijkheden tot (wederzijds) contact verruimd. Verruiming van de mogelijkheden voor werk en stages buiten de asielzoekerscentra biedt nieuwkomers de kans zich voor te bereiden op participatie in de samenleving, de kern van integratie. Dat vraagt ook om meer en betere mogelijkheden voor erkenning van diploma’s en andere vaardigheden. Daarnaast zouden tijdelijk mogelijkheden kunnen worden geschapen voor het verrichten van reguliere arbeid door vluchtelingen met gedeeltelijk behoud van een uitkering. Dit zou de drempel voor een succesvolle en blijvende toetreding tot de arbeidsmarkt aanmerkelijk verlagen.

Tenslotte kunnen veel  gemeenten kunnen nu al niet of nauwelijks voldoen aan de verplichting een deel van hun socialewoningvoorraad beschikbaar te stellen aan vluchtelingen. Daarom moet op korte termijn creatief worden nagedacht over alternatieve huisvestingsmogelijkheden, bijvoorbeeld door het ombouwen van leegstaande kantoren.

Ook voor de vluchtelingen zelf is niet de afronding van de asielprocedure, maar het vinden van een plaats in een nieuwe samenleving de afronding van het vluchtproces. Bovendien vergroot een voorspoedige integratie het maatschappelijk draagvlak voor de opvang van toekomstige vluchtelingen, want die zullen zeker blijven komen.

Peter Scholten en Han Entzinger zijn als universitair hoofddocent resp. hoogleraar verbonden aan de capaciteitsgroep Bestuurskunde en Sociologie van de Erasmus Universiteit Rotterdam.